Het coalitieakkoord van 2026 zet een nieuwe koers uit voor ondernemerschap in Nederland. De nadruk ligt op meer duidelijkheid voor ondernemers, opdrachtgevers en intermediairs. Het doel: meer rust en voorspelbaarheid in de praktijk.
De eerste stappen zijn inmiddels gezet. En dat zie je ook terug in onze vernieuwde DBA-checklist, waarin we de nieuwste kabinetsplannen hebben verwerkt.
Verduidelijkingsdeel VBAR geschrapt
Minister van Werk en Participatie Thierry Aartsen probeert die duidelijkheid echt door te voeren. Zo is het verduidelijkingsdeel van de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) geschrapt. Juist dit onderdeel zorgde de afgelopen periode voor veel onzekerheid. Zelfstandigen kregen minder opdrachten en opdrachtgevers werden voorzichtiger. De wet gaat nu in afgeslankte vorm verder. Minder theorie, meer focus op wat in de praktijk werkt en uitlegbaar is.
Het rechtsvermoeden (R-deel) blijft wel bestaan. Voor zelfstandigen met een uurtarief onder de €38 betekent dit dat er sneller sprake kan zijn van een dienstverband, tenzij de opdrachtgever kan onderbouwen dat het echt om zelfstandige inzet gaat. Dat vraagt dus iets van opdrachtgevers: vooraf goed nadenken over hoe een opdracht wordt ingericht en uitgevoerd.
Voorbereiding Zelfstandigenwet
Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de bredere Zelfstandigenwet. Daarvoor is nog politieke steun nodig, maar de richting is duidelijk. De ministerraad heeft inmiddels ingestemd met het wetsvoorstel voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Dit voorstel moet nog worden behandeld door de Tweede en Eerste Kamer.
Als de wet er uiteindelijk komt, betekent dit dat zelfstandigen zich verplicht moeten verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Tot die tijd is dat nog niet het geval. De BAZ is daarmee een bouwsteen binnen de bredere ondernemerstoets van de Zelfstandigenwet.
Nieuwe DBA-checklist
Wat vooral verandert, is de manier van kijken. Waar voorheen veel nadruk lag op modelovereenkomsten, gaat het nu steeds meer om de feitelijke situatie. Hoe werk je samen? Wie stuurt aan? Hoe zelfstandig is iemand echt?
In onze vernieuwde DBA-checklist hebben we dat zo praktisch mogelijk gemaakt. Geen juridische exercitie, maar concrete vragen die helpen om vooraf de juiste afweging te maken. Denk aan zaken als aansturing, duur van de inzet, tarief en de mate van ondernemerschap.
Dat maakt het voor opdrachtgevers en intermediairs eenvoudiger om vooraf beter te toetsen. En misschien nog belangrijker, het voorkomt discussies achteraf.
De lijn van het kabinet is duidelijk: minder grijs gebied, meer heldere kaders. Dat geeft richting, maar vraagt in de praktijk ook om scherpere keuzes aan de voorkant. In een volgend artikel gaan we verder in op hoe je deze DBA-checklist concreet toepast binnen opdrachten en aanbestedingen. Meer weten? Neem contact op met Marcel van Donge via [email protected].
