Einde van het grijze gebied: het kabinet kiest een duidelijke lijn in zzp-beleid 

Het zzp-dossier werd gekenmerkt door onzekerheid, handhavingspauzes en juridisch grijs gebied. Met het coalitieakkoord zetten D66, VVD, CDA en SGP een fundamentele stap. Niet langer alles over één kam, maar een afgebakende scheidslijn tussen kwetsbaarheid en ondernemerschap.  Dit akkoord herdefinieert wat ondernemerschap in Nederland betekent. De boodschap aan de markt is duidelijk: durf meer ruimte te nemen.  

Verandering VBAR 

Het wetsvoorstel  VBAR, dat in juli 2025 werd aangekondigd, wordt niet volledig ingevoerd. Het veranderingsdeel wordt in de huidige kabinetskoers losgelaten en het R-deel – het rechtsvermoeden van werknemerschap – blijft. Dit rechtsvermoeden richt zich met name op situaties waar tegen lage tarieven wordt gewerkt. Het is een eerste stap naar een gezondere balans tussen vrijheid en bescherming. 

Intrede Zelfstandigenwet  

De aanpassing van de VBAR is echter niet genoeg. Daarom wordt de Zelfstandigenwet kabinetsbeleid op initiatief van Thierry Aartsen, beoogde minister van Werk en Participatie. De kern bestaat uit twee delen: de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets. Met deze toetsen wordt beoordeeld of er sprake is van een houdbare samenwerking. Het kabinet kiest hiermee voor voorspelbaarheid vooraf in plaats van correcties achteraf. De oude focus op abstracte begrippen zoals “inbedding” maakt plaats voor concrete, toetsbare kenmerken van ondernemerschap. 

Wet DBA krijgt een nieuw karakter  

Handhaving blijft, maar krijgt een sterkere focus op risico. Dit betekent dat er meer oog is voor structurele inzet, langdurige opdrachten zonder zelfstandige rol, lage tarieven en gezagsverhoudingen. Het kabinet biedt meer vrijheid en duidelijkheid, maar blijft streng handhaven op schijnzelfstandigheid.  

Zodra nadere wetsvoorstellen en sectorale uitwerkingen beschikbaar komen, vertaalt deze koers zich naar concrete regels en handhavingspraktijk. Hoe dan ook, de contouren zijn helder. Het kabinet kiest niet langer voor een uniforme benadering van zzp’ers, maar voor differentiatie: bescherming waar afhankelijkheid is, ruimte waar ondernemerschap aantoonbaar is. 

Voor organisaties en ondernemers die zich willen voorbereiden, verschijnt er binnenkort meer informatie over onze aangepaste DBA-checklist die op aanvraag beschikbaar is.  

In de praktijk 

Opdrachtgevers krijgen een breder speelveld om op een veilige manier gebruik te maken van externe specialisten. Verkapte dienstverbanden blijven risicovol, maar de nieuwe toetsen zullen meer zekerheid vooraf bieden.  

Zelfstandigen krijgen naar verwachting meer ruimte in opdrachten. Ook neemt de druk om uitsluitend in loondienst te werken af voor aantoonbaar ondernemende zzp’ers. Zij zullen waarschijnlijk te maken krijgen met de ondernemerstoets, verplichte AOV en mogelijk een collectief pensioen. Wie investeert, meerdere opdrachtgevers heeft en zelfstandig opereert, krijgt meer ruimte. Wie feitelijk afhankelijk werkt, valt eerder onder bescherming. 

Intermediairs, zoals Talent 123, krijgen een poortwachtersfunctie. Vragen zoals ‘past de opdracht bij ondernemerschap?’ en ‘hebben we te maken met kwetsbaren of georganiseerde zelfstandigen?’ zullen we doelgericht beantwoorden. Intermediairs die hun rol serieus nemen, worden de stabiliserende factor in een arbeidsmarkt die eerder gekenmerkt werd door onzekerheid.  

Deze ontwikkelingen zullen geleidelijk worden doorgevoerd en concreter worden. We volgen dit nauwgezet en blijven hierover schrijven om tijdig te informeren over nieuwe wet- en regelgeving. Wil je meer weten over de laatste ontwikkelingen? Neem contact op met Marcel van Donge via [email protected].